Sitenize Hoşgeldiniz

DENİZ ARAŞTIRMALARI

Yazar Administrator , Pazartesi, 18 Mayıs 2009 13:37

DenizAr Deniz Araştırmalar & Mühendislik

ve DanışmanlıkTanıtım Dosyası

Deniz-Kara Araştırmaları & Mühendislik ve Danışmanlık alanları genel olarak yeraltı yapısının ortaya çıkarılması amacıyla gerek duyulan tüm yerbilimleri faaliyetlerini kapsar. Bunlar özetle zemin etüdleri, yeraltısuyu araştırmaları, maden aramaları, jeoloji ve mühendislik jeolojisi çalışmaları, Jeofizik etüdler, sondajlar, jeoteknik aletler kapsar. Ayrıca denizlerde, nehirlerde, doğal göl ve baraj göllerinde, Oşinografik, Hidrografik, jeolojik ve jeofizik deniz araştırmaları, Bahse konu sahalarda yapılacak her türlü liman, iskele, mendirek, deşarj hattı dolgu alanı v.b gibi deniz yapıları için gerekli zemin etütleri gibi konuları içerir.

DENİZ ARAŞTIRMALARI

1. Deniz Jeofizik Araştırmaları

Sismik yöntemler: Sismik yöntemler yeraltındaki jeolojik tabakaların durumlarını saptamada elastik dalgaların, arz içerisinde yayılması ile ilgili fizik prensiplerine dayanır. Uygulamalı sismikte, dalgaları üreten bir enerji kaynağı, yeryüzüne bir düzen içinde yerleştirilmiş bir seri alıcıyla ve bu alıcılara gelen dalgaları kaydeden ölçüm sistemidir. Bu düzen içinde temel prensip, enerji kaynağından yayılan ve alıcılara gelen dalgaların zamana karşın amplitüdlerinin kaydedilmesidir. Sismik yöntemler, kaynaktan yayılan sismik dalgaların takip ettiği ışın yollarına göre sismik yansıma (reflection), sismik kırılma (refraction) olmak üzere iki genel bölüme ayrılır.

Sismik Yansıma Yöntemi Kaynaktan çıkıp derinlerdeki katmanlı ortam sınırlarından yansıyıp dönen dalgaların geliş gidiş zamanları kaydedilir. Bilindiği gibi yansıma yönteminde ekonomik olarak petrol ve doğalgaz araştırmalarında, kömür yatağı araştırmalarında mühendislik amaçlı olarak kıyı tesislerinin deniz altı zemin ve çökel istif şartlarının belirlenmesinde liman, karayolu, baraj ve büyük yapıların inşasıyla temel kaya problemlerinin çözümünde bilimsel amaçlı olarak kara ve denizde yerkabuğu araştırmalarında kullanılmaktadır. Sismik Yansıma Yöntemi yeraltının iki veya üç boyutlu, ayrıntılı yapısal ve stratigrafik kesitinin elde edilmesinde kullanılır. Sismik Yansıma Yöntemi çalışmalarını üç aşamada toplamak mümkündür.

Arazide (deniz ve kara) sismik verilerin toplanması.
Verilerin ofiste bilgisayarlarla işleme tabi tutulması (Veri-İşlem).
Verilerin değerlendirilmesi.

Sismik Kırılma Yöntemi: Sismik kırılma yöntemi yeraltı suyu aramalarında ve birçok çevre problemini çözümünde elektrik yöntemlerden sonra en çok kullanılan yöntemdir. Bu yöntem, patlatıcı madde kullanma ve ağır bir cismi yüksekten yeryüzüne düşürme sırasında, darbe etkisiyle oluşan titreşimlerin (sismik dalgaların) belirli uzaklıklara ne kadar zanda ulaştığı esasına dayanır. Sismik kırılma yöntemi, tabakalı bir ortamda kırılarak yayılan ve sonrada yeryüzüne ulaşan elastik dalgalardan hızları ölçme esasına dayanır. Sismik dalgalar çeşitli özellikteki kayaçlar içerisinde değişik hızda yayılırlar. Böylelikle ölçülen farklı hızlardan hareket edilerek doğrudan fiziksel özellikler çıkarılmış olur. Sismik Kırılma Yöntemi, veri toplama ve değerlendirme açısından oldukça pratik, hızlı ve ekonomik bir yöntemdir. Diğer önemli bir özelliği ise dalga yayınım hızının derinlikle arttığı tabakalı ortamlarda, tabakaların hızlarının ve derinliklerinin yeterli bir doğrulukla bulunmasını sağlar.

Deniz Mühendislik Sismiği Ölçümleri 1-14kHz akustik frekanslarda çalışan çok yüksek ayrımlı sismik sistemler , “Deniz Mühendislik Sismiği (Subbottom Profiler)”olarak bilinir. Bu sistemler sayesinde deniz tabanından ortalama 30m derinliklere kadar üst çökel katmanın sismik görüntüsü elde edilmiş olup yüksek ayrımlı deniz tabanı araştırmalarında geniş çapta kullanılırlar. 1950’li yıllarda aslında güncel deniz çökellerinin araştırılması için kullanılmaya başlanan “Marine Sonoprobe” günümüzde kullanılan Deniz Mühendislik Sismiği yöntemlerinin ilk halidir.( McClure vd.,1958) Deniz Mühendislik Sismiği verileri ,

Liman ve kanallarda deniz tabanında hafriyat yapılması gereken durumlarda
Denizel mühendislik yapılarının konumlandırılacağı alanlarda
Deniz altı boru hattı güzergahı seçimlerinde
Sondaj platformu konumlandırılmasında
Nükleer santraller ve petrol sondajı işlemleri için kullanılacak olan yapay adaların yer seçimi çalışmalarında
Deniz tabanı ve su kolonuna olan gaz sızıntılarının bulunmasında
Sığ sulardaki kum veya çakıl gibi minerallerin aranmasında kullanılmaktadır.

Yandan Taramalı Sonar: Yandan taramalı sonar, geminin rotasının her iki yanında uzanan deniz tabanından yüksek ayrımlı veri temin eden akustik bir sistemdir. Deniz tabanının akustik bir görüntüsünün elde edilmesinde kullanılan en pratik ve önemli sistem yandan taramalı sonardır.Normal olarak akustik yöntemlerde kullanılan birimler; akustik sinyal üreticisi (kaynak), sinyal algılayıcısı ve bir kayıt cihazından oluşur. Yandan taramalı sonar sisteminde kompakt bir deniz birimi (towfish), üzerine monte edilmiş sancak ve iskele transcieverler (hem verici kaynak, hemde sinyal alıcı) taban morfolojisinin ve dipteki cisimlerin yüksek ayırım güçlü (high resolution) analog, sayısal görüntülerini çizebilmek için yüksek güçlü, kısa süreli (0.1-0.2 ms ki bu da yanal olarak 7.5-15 cm ayrım gücü demektir) ve yüksek frekanslı (100-500 kHz) akustik sinyaller üretirler. Profil (rota) yönüne dik, dar enli geniş yelpazeler şeklinde aşağı doğru yayılan sinyaller tabandaki süreksizliklerden yansıyıp saçıldıktan sonra yine aynı transceiverler tarafından algılanıp, kuvvetlendirilir ve istenirse sinyal veri işlemden geçirilip çift kanallı termal kayıtçılara çizdirilir. Kaya, metal cisim, doğal veya yapay yükseltiler, eğimli yüzeyler ve kum dalgacıkları gibi iyi akustik yansıtıcılar kayıtlarda koyu ve siyah (high backscatter), çökme ve depresyon alanları ile görüntü veren engellerin arkalarında kalan gölgeleri de açık beyaz renkte (low backscatter) teşhis edilirler.

Manyetik ölçümle: Yer manyetik alanının toplam bileşenindeki değişimler, deniz tabanında / taban altında gömülü manyetik cisimlerin tespiti ve arkeolojik çalışmalar için manyetometrik ölçümler yapılmakta, bu ölçüm sonuçları diğer jeofizik yöntemlerle elde edilen veriler ile desteklenerek yorumlanmakta ve yer manyetik alanının anomali haritaları üretilmektedir.

2. Deniz Jeoloji Araştırmaları

Deniz jeolojisi faaliyetleri deniz tabanının jeolojik yapısının tespiti amacıyla yürütülmektedir. Bu kapsamda çalışma sahasının sediment örneklemeleri yapılarak bölgenin deniz tabanı zemin cinsi, sediment dağılımı ve zemin sertliği belirlenerek deniz tabanı jeolojik haritaları hazırlanmaktadır.Deniz tabanından sediment örneklerinin alınması

Piston Kor
Orange Peel
Snapper
Laboratuar Çalışmalar
Elek-Pipet Analizleri

Piston Kor: İstenilen derinlikten bulunduğu ortamın özelliklerine sahip dip numunesi almak için kullanılan bir cihazdır. Serbest düşmeyle dibe dik olarak çarpan bu cihaz, ağırlığının miktarına bağlı olarak deniz tabanından yüzey ve yüzey altı bozulmamış sediment örneği almaya yarar.

Orange Peel: İstenilen derinlikteki deniz tabanı yüzeyinden sediment örneği alır. Vince bağlı olarak serbest düşmeyle denize atılır.

3. Oşinografik Araştırmaları

Çevre denizlerimizin fiziksel oşinografik parametrelerinden olan sıcaklık, tuzluluk, yoğunluk, dalga, akıntı ve gel-git verilerini sistematik olarak toplayarak bu verilerle ilgili bölgelerin oşinografik özeliklerini tespit etmektir.SEA BIRD SBE-19, 25 (sıcaklık, tuzluluk, yoğunluk, gibi parametreleri ölçer) Derinliğe göre deniz suyunun iletkenlik ve sıcaklık parametrelerini ölçen, bunlara bağlı olarak ses hızı profilini çıkaran ve topladığı verileri kaydeden bir sistemdir. Cihazın bulunduğu derinlikteki ölçüm yapılan bütün parametreleri gerçek zamanlı olarak görüntülemek mümkündür.

Akıntı Ölçümleri: Deniz içerisinde, istenilen herhangi bir su derinliğinde, gerçek zamanlı akıntı yön, şiddet ve sıcaklığını ölçmek için çeşitli akıntı sistemleri kullanılmaktadır.

RDI Mariner 300 kHz Broadband Aanderaa RCM 9, 7,12

İstenilen derinliğe atılarak akıntı hız ve yönünü, aynı zamanda deniz suyunun o noktadaki sıcaklık ve iletkenlik parametrelerini ölçen ve kaydeden bir sistemdir.

Su Seviyesi Ölçümleri: Su seviyesi bilgilerini gerçek zamanlı olarak ölçer ve bağlı bulunduğu bilgisayara kayıt eder. Sistem WTPRS isimli yazılımı kullanarak dalga ve gel-git analizi yapabilir.

Meteoroloji Ölçümleri: Rüzgar sürati, rüzgar yönü, hava sıcaklığı, deniz suyu sıcaklığı, toprak sıcaklığı, su seviyesi, hava basıncı, güneş radyasyonu değerlerini, seçilecek örnek aralığında otomatik olarak ölçen ve kaydeden bir cihazdır.

4. Batimetrik Araştırmaları

Deniz dibi topografyasını belirlemek ve deniz derinlik haritalarını oluşturmaktır. Çalışmalar dahilinde talep edilen hassasiyete ulaşabilmek için;

   • Diferansiyel (DGPS) destekli Global Konumlandırıcı, proje kapsamına göre RTK sistemle beraber
   • Dual frekanslı tek bimli iskandil (Single Beam Echosounder)
   • Çok bimli iskandil (Multibeam)
   • Hidrografik ölçüm programları
   • Veri işleme ve CAD programları kullanmaktadır.